Film "Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939" został wyreżyserowany przez Adama Kurusa, historyka związanego z Instytutem Pamięci Narodowej w Katowicach, specjalizującego się w dziejach wojskowości, szczególnie tych dotyczących walk w 1939 r.
Grupy rekonstrukcyjne i archiwalia
W fabularyzowanym, trwającym 90 minut filmie dokumentalnym wystąpiły grupy rekonstrukcyjne, których działania koordynował Artur Szczepaniak. Autorami zdjęć są Grzegorz Juziak, Przemysław Molik i Jędrzej Niestrój. Całość skoordynowały Stowarzyszenie Historyczne Reduta Częstochowa (któremu prezesuje Adam Kurus) oraz Cytadela Środowisko Rekonstrukcji Historycznej.
Przy realizacji filmu wykorzystano archiwalne dokumenty i fotografie. Pokazano np. nieistniejący już żelbetowy wiadukt nad linią kolejową Śląsk – Gdynia w Herbach Nowych. Został on wysadzony w pierwszych godzinach wojny przez polskich żołnierzy, dzięki czemu udało się opóźnić marsz niemieckich wojsk w tym miejscu.
Ciężkie walki na przedpolu Częstochowy
Film opowiada o walkach, jakie od 1 do 4 września stoczyła 7 Dywizja Piechoty na przedpolu Częstochowy ze złożonymi m.in. z oddziałów pancernych i zmotoryzowanych wojskami niemieckimi. Leżąca zaledwie 30 kilometrów od granicy z Niemcami Częstochowa w planach polskich sztabowców stanowić miała ważny punkt obrony. Na przedpolu miasta zbudowano kilkanaście dużych schronów, a ponadto rowy przeciwpancerne, pola minowe oraz zasieki. Pomimo bohaterskiej postawy obrońców, bitwa skończyła się klęską – około 800 polskich żołnierzy zginęło, 1500 było rannych, a 3000 (wśród nich dowódca dywizji gen. Janusz Gąsiorowski) dostało się do niewoli. Tylko części polskich sił udało się przebić w stronę Kielc i Gór Świętokrzyskich.
Walki koło Częstochowy były jednymi z najcięższych i najtwardszych we wrześniu 1939 r. – wyjaśnia PAP Adam Kurus. Podkreśla, że choć skończyły się one klęską polskich wojsk, to 7 Dywizji Piechoty udało się zatrzymać na pewien czas niemieckie natarcie. Działania bojowe 7 Dywizji Piechoty to przykład losów jednostki wojskowej świadomie skazanej przez wyższe dowództwo na "straceńców los" – dodaje historyk.
Bezpłatne pokazy filmu
Film "Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939" zostanie dwa razy pokazany w sobotę (16 maja) w ramach Nocy Muzeów. Na wydarzenie zaprasza o godz. 17.00 i 20.00 Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN w Częstochowie (przy Al. Najświętszej Marii Panny 52). Wstęp wolny.
