Film "Egzamin '84" trafi do kin 5 lutego 2027 roku.
Relacje uczestników
Wszystko się wtedy zmieniło. Świadectwo ukończenia szkoły z nagannym sprawowaniem, brak matury, zamknięta droga do podjęcia studiów i znalezienia pracy. W efekcie musiałam wyjechać z Włoszczowy – wspomina Alicja Groszek, jedna z uczestniczek strajku uczniów w 1984 roku. Zapytana po 40 latach, czy żałuje swojej decyzji, odpowiada bez wahania: Nie zmieniłabym nic. Postąpiłabym tak jeszcze raz.
To właśnie ta historia stała się inspiracją dla produkcji Stowarzyszenia Rafael. Film przypomina wydarzenia z jesieni 1984 roku, kiedy uczniowie Zespołu Szkół Zawodowych we Włoszczowie zaprotestowali przeciwko usunięciu krzyży ze szkolnych sal. Po nieudanych próbach dialogu z dyrekcją zdecydowali się na strajk okupacyjny, ryzykując swoją edukację i przyszłość.
Inicjatywa budząca podziw
Twórcy podkreślają, że "Egzamin '84" to nie tylko opowieść historyczna, ale także uniwersalna historia o odwadze, przyjaźni, odpowiedzialności i wierności własnym przekonaniom. Stawia pytania, które pozostają aktualne niezależnie od czasu: milczeć czy stanąć w obronie wartości? Wybrać wygodę czy odpowiedzialność?
To piękna historia o ludziach, którzy wspólnie stanęli w obronie swoich wartości. Każda taka inicjatywa powinna budzić podziw – mówi Sebastian Fabijański. Reżyser Mateusz Olszewski podkreśla, że bohaterowie filmu musieli zdać znacznie trudniejszy egzamin niż szkolna matura. Mieli odwagę stanąć w obronie wiary, ryzykując własne marzenia i przyszłość. To wyjątkowa lekcja dojrzałości – mówi.
Edukacyjny wymiar historii
Rafał Zawierucha, który gra w filmie sanitariusza Ryszarda, zwraca uwagę na przesłanie historii z Włoszczowy. Jak podkreśla, to opowieść o młodych ludziach, którzy pokazali, że sprzeciw może mieć znaczenie, nawet jeśli wymaga osobistych poświęceń.
To historia, która przypomina nam, jak wielką moc ma młodzież i jak ważne jest, by nie bać się sprzeciwu wobec niesprawiedliwości. Trzeba pokazać, że warto być odważnym. Jeśli dzieje się coś złego wokół nas, nie można siedzieć cicho. Młodzi ludzie mają w sobie siłę i energię, która może zmieniać świat – mówi aktor.
Zawierucha podkreśla, że "Egzamin '84" ma również wymiar edukacyjny. Zależy mu na tym, by widzowie zobaczyli w tej historii coś więcej niż zapis wydarzeń sprzed ponad czterech dekad. Aktor zwraca uwagę na znaczenie tożsamości, pamięci historycznej i umiejętności świadomego bronienia własnych wartości.
Z kolei Dominika Kluźniak, która wciela się w matkę Alicji Groszek, podkreśla, że historia strajku powinna być lepiej znana, szczególnie młodym ludziom, dla których wydarzenia z 1984 roku mogą być odległym i mało rozpoznawalnym fragmentem historii.
Wiele osób, zwłaszcza młodzież, nie wie o tych wydarzeniach. A przecież są one częścią naszej historii. To ważne, aby pokazywać, że młodzi ludzie mieli głos i że mają go również dziś – zaznacza aktorka.
Jej słowa dobrze wpisują się w główny temat produkcji. "Egzamin '84" stawia bowiem pytania o presję grupy, potrzebę akceptacji i cenę, jaką czasem trzeba zapłacić za pozostanie wiernym sobie. To problemy, które nie zniknęły wraz z końcem lat 80.
Największy taki projekt
"Egzamin '84", realizowany wcześniej pod tytułem "Znak sprzeciwu", jest największym projektem w historii Rafaela. W produkcję zaangażowało się około 1300 osób, a film powstał dzięki wsparciu kilku tysięcy darczyńców z Polski i zagranicy. W rolę Alicji Groszek wcieliła się Sara Lityńska. Na ekranie zobaczymy również m.in. Sebastiana Fabijańskiego, Rafała Zawieruchę, Mirosława Zbrojewicza, Magdalenę Duszak, Mieczysława Hryniewicza, Dominikę Kluźniak i Marię Świłpę.
"To opowieść o młodych ludziach, którzy odkryli, że najważniejsze egzaminy zdaje się nie w szkolnej ławce, lecz wtedy, gdy trzeba stanąć po stronie prawdy" – podkreśla dystrybutor, który zaprezentował już pierwszy zwiastun filmu.
Dziennikarz, redaktor i korektor z wieloletnim stażem.