"Diabły" ("The Devils") w odrestaurowanej, nieocenzurowanej wersji można oglądać w polskich kinach od dziś, 23 października 2026 roku.
O czym jest film?
W 1634 roku w Loudun charyzmatyczny i kontrowersyjny ksiądz Urbain Grandier popada w konflikt z królem Ludwikiem XIII i kardynałem Richelieu. Popularność Grandiera wśród mieszkańców oraz jego sprzeciw wobec planów władz sprawiają, że staje się wygodnym celem politycznej intrygi. Gdy siostra Jeanne des Anges twierdzi, że nawiedził ją inkub przybierający postać Grandiera, rozpoczyna się seria brutalnych egzorcyzmów. Wkrótce kolejne urszulanki oskarżają go o uwiedzenie za pomocą czarnej magii, a sprawa przeradza się w spektakl przyciągający tłumy widzów nawet z Paryża. Publiczne egzorcyzmy stają się widowiskiem, przypieczętowując los księdza jako rzekomego wysłannika Szatana.
Kto występuje w filmie?
W księdza Urbaina Grandiera wcielił się wybitny brytyjski aktor Oliver Reed ("Trzej muszkieterowie", "Skandalista Larry Flynt", "Gladiator"), a siostrę Jeanne zagrała legendarna Vanessa Redgrave ("Maria, królowa Szkotów", "Julia", "Dom dusz").
Kto stoi za filmem?
Dzieło wyreżyserował kontrowersyjny geniusz kina Ken Russell ("Zakochane kobiety", "Odmienne stany świadomości", "Lisztomania") według własnego scenariusza, opartego na kanwie książki "Diabły z Loudun" Aldousa Huxleya oraz na motywach sztuki "The Devils" Johna Whitinga.
Zakazane arcydzieło
Film w momencie premiery w latach 70. spotkał się z silną krytyką, cenzurą i oskarżeniami o profanację. W Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych otrzymał najcięższą kategorię "X", co w praktyce oznaczało zakaz szerokiej dystrybucji. W PRL film był zakazany, Polacy po raz pierwszy zobaczyli go w 1990 roku – jednak w wersji ocenzurowanej.
"Diabły" do dziś wzbudzają kontrowersje, jednak zostały zrehabilitowane jako arcydzieło i jeden z najważniejszych obrazów w historii kina. Na portalu Rotten Tomatoes 89 proc. recenzji jest pozytywnych.
Pierwszy raz odrestaurowaną wersję bez cenzury, dłuższą o kilka minut od uprzedniej, pociętej, pokazano podczas 79. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes. W 2026 roku ruszyła szeroka dystrybucja. kinowa nowej wersji, począwszy od Ameryki po cały świat.
Dziennikarz, redaktor i korektor z wieloletnim stażem.
