Filmy Roberta Sedláčka i Juliusa Ševčíka przemknęły przez ekrany naszych kin niczym meteory. Mało kto miał je okazję obejrzeć. Teraz, gdy ukazały się na DVD, stały się dostępne dla, licznych u nas, fanów czeskiej kultury. "Restart" to obraz pod wieloma względami ułomny, "Reguły kłamstwa" ocierają się o wielkość.

Ševčík wziął na widelec młodych mieszkańców wielkomiejskiej dżungli. Takich, co od knedlików wolą fast-foody, od zawodzenia Karela Gotta - transowe rytmy. Praga, po której rozpaczliwie miota się Sylva w poszukiwaniu swego chłopaka, w niczym nie przypomina turystycznego skansenu. To miasto nocnych klubów i obskurnych bloków, fotografowane w sposób sugerujący, że Czesi cierpią na światłowstręt.

"Restart" jest męczący w oglądaniu nie tylko z powodu agresywnej maniery wizualnej. Bohaterowie są nijacy, a momentami wręcz antypatyczni. Może to kwestia prochów, a może tylko niewyspania, ale w ich poczynaniach trudno doszukać się elementarnej logiki. Jeżeli reżyser chciał udowodnić, że prascy "party people" to ludek pozbawiony klasy i poczucia humoru, udało mu się to znakomicie.

"Reguły kłamstwa" biją film Ševčíka w każdej kategorii. Minimum efekciarstwa, precyzyjny scenariusz, aktorzy wiedzą co mają grać. Choć sceneria jest równie odstręczająca. Rzecz dzieje się bowiem w ośrodku terapeutycznym dla uzależnionych. Opiekunowie wymagają od pensjonariuszy - życiowych rozbitków szczerości na granicy ekshibicjonizmu. Co najmniej w dwóch wypadkach ta metoda kompletnie zawodzi. Film kończy się niczym rasowy thriller.

Sedláčka okrzyknięto największą nadzieją czeskiej kinematografii. Sukces "Reguł kłamstwa" wskazuje, ze przynajmniej część tamtejszej widowni ma wielką ochotę wyrwać się z hrabalowskiego getta. Ze światka uśmiechniętych nieudaczników, gotowych wybaczyć wszystkim i wszystko. Ten bunt dojrzewał już od dawna. Młodzi reżyserzy chcieli udowodnić, że potrafią kręcić filmy zupełnie inne niż "Kola" i "Pociągi pod specjalnym nadzorem". I udowodnili. Jeszcze trochę i zaczniemy zazdrościć Czechom odwagi.

RESTART, produkcja: Czechy/ Finlandia 2005, reżyseria: Julius Ševčík, obsada: Václav Jirácek, Lenka Krobotová, Filip Capka, Anna Polivkova, Hana Seidlova, dystrybucja: Vivarto

REGUŁY KŁAMSTWA, produkcja: Czechy 2006, reżyseria: Robert Sedláček, obsada: Klára Issová, Jan Budar, Jaromír Dulava, David Novotny, Jirí Langmajer, David Svehlík, Martin Stránský, dystrybucja: Vivarto