Blisko pół wieku po premierze film Viscontiego broni się doskonale. "My byliśmy lampartami i lwami, zastąpią nas szakale i hieny, i wszyscy: lamparty, szakale, hieny, będziemy się uważali w dalszym ciągu za sól ziemi". To zdanie wyrafinowanego arystokraty, sycylijskiego księcia Don Fabrizia Saliny, tytułowego bohatera powieści Giuseppe Tomasi di Lampedusy i filmu Luchina Viscontiego, stanowi klucz do zrozumienia zarówno literackiego pierwowzoru, jak i nagrodzonej Złotą Palmą w Cannes filmowej adaptacji.

Obaj byli arystokratami. Zarówno pisarz, jak i reżyser, żegnając w swoich dziełach stary świat, uważnie obserwowali, jak wygląda nowe rozdanie dziejowe. Pałace zastąpiły mieszkania, bale – dyskoteki, krynoliny – minispódniczki. Dużo większe znaczenie miała jednak przemiana światopoglądowa. Arcydzieło Viscontiego rozgrywające się na Sycylii, w latach 60. XIX wieku, jest przecież portretem powstającego społeczeństwa nowoczesnego, którego zasady obowiązują do dzisiaj.

Książę Salina jest w "Lamparcie" bohaterem wielkiego formatu. Synonimem mądrości, przenikliwości i inteligencji. Od początku ma świadomość, że nie uda mu się przeciwstawić procesom, które są nieuchronne. Świat, którego był częścią, dobiega końca – dlatego Salina nie tylko przyjmuje do wiadomości nowe, światopoglądowe rozdanie, ale wręcz wychodzi naprzeciw tym zmianom. Przyzwolenie Saliny symbolizuje zgoda na małżeństwo jego cynicznego siostrzeńca Tancrediego (Alain Delon) z bogatą i urodziwą mieszczką – Angeliką (olśniewająco piękna Claudia Cardinale).