Janosik, przywołany w ostatnim obrazie Agnieszki Holland i Kasi Adamik ("Janosik. Prawdziwa historia") był postacią rzeczywistą. Żył na przełomie XVII i XVIII wieku na Słowacji. Służył w austriackim wojsku. Strzegąc groźnych więźniów w Bytczy poznał przywódcę karpackich rozbójników - Tomasza Uhoricka, do którego szajki postanowił się przyłączyć, z czasem zajmując jego miejsce. Napadał i rabował możnych kupców i księży. Jednak w przeciwieństwie do Robin Hooda nie dzielił się swoim majątkiem zbyt hojnie.

Polscy widzowie najwyraźniej pamiętają go z serialu (1973) i nakręconego rok później pełnego metrażu Jerzego Passendorfera. W roli podhalańskiego rozbójnika obsadzono barczystego Marka Perypeczko. O życiu zbójcy opowiadali już trzykrotnie nasi słowiańscy bracia. Jako pierwszy podjął się tego w 1921 roku Jaroslav Siakel. Czechosłowacką produkcję "Janosik" wsparło USA. Kolejna powstała w 1935 roku, a reżyserii podjął się Martin Frica. Do tematu po raz kolejny podszedł w 1963 roku Palo Bielik, w roli tytułowego bohatera obsadzając Frantiseka Kuchę.

Macho z lasu

Jednym z najbardziej znanych rozbójników jest Robin Hood, średniowieczny banita, który walczył o sprawiedliwość z szeryfem Robertem de Rainault. W filmowych wersjach mieszka w lesie Sherwood wraz ze swoją barwną brygadą - małym Johnem, Nasirem i dobrodusznym bratem Tuckiem, który pucharkiem potrafi przywalić na tyle mocno, by przyprawić wroga o nieprzytomność. Pierwsza opowieść o zakapturzonym rozbójnku, w którego wcielił się Douglas Fairbanks powstała w 1922, kolejna w 1938 pod tytułem "Przygody Robin Hooda" w reżyserii Michal Curtiza. Zakapturzonego buntownika zagrał tam Errol Flynn.

Z czasem wizerunek Robina ewoluował i dopasowywał do potrzeb także damskiej publiczności. I tak w 1991 roku w jego postać wcielił się przystojny Kevin Costner, a do historii dopisano wątek romansowy. Dwa lata póżniej na ekrany weszła parodia losów Robina. Mel Brooks w "Robin Hood: Faceci w rajtuzach" usmażył na patelni najlepsze kawałki z poprzednich wersji. Postać zakapturzonego rozbójnika jest na tyle nośna, że do tematu podszedł również sam Walt Disney. Trzymajmy rękę na pulsie, bo już za rok zobaczymy najnowszą ekranizację Ridleya Scott, z Russellem Crowe.