Marczewski właśnie tak, mieszając symbole i realistyczne obrazy kreśli portret wstępnej fazy odwilży. Niby panuje jeszcze stalinowski zamordyzm, ale w powietrzu czuje się już zmiany, kruszą się dogmaty, rozpadają znaczenia, dewaluują symbole. Toczy się gra o przyszłość, ale i o duszę Tomka rozdartego w swoich wewnętrznych wyborach. W słynnej scenie, gdy wracający z czynu społecznego pochód uczniów maszerujących pod czerwoną flagą pod przewodnictwem twardogłowego nauczyciela (Marek Kondrat) zderza się z kościelną procesją Marczewski pokazuje tak naprawdę wszystko – rzeczywistość, w której pozostać sobą, ocalić siebie może tylko ktoś, kto nie idzie w żadnym pochodzie.

Scenariusz „Dreszczy” najpierw odrzucono, potem jednak – po strajkach Sierpnia 1980 roku na Wybrzeżu – skierowano do produkcji, a gotowy film nagrodzono Srebrnymi Lwami w Gdańsku. Premiera odbyła się tuż przed stanem wojennym. Gdy w lutym 1982 roku na festiwalu w Berlinie ogłaszano przyznanie „Dreszczom” nagrody specjalnej jury - Srebrnego Niedźwiedzia, w kraju film leżał na półkach. Wszedł na ekrany dopiero w 1984 roku, a Marczewski stanął znowu za kamerą dopiero po ośmiu latach.

Zbawienie cenzora poety

Stanął, by zrobić najważniejszy film czasów przełomu między Peerelem, a nową Polską – „Ucieczkę z kina Wolność”. W zamierzeniu miała to być komedia, ale dość szybko nabrała ciemnego kolorytu. W kinie „Wolność” podczas projekcji filmu „Jutrzenka” postacie w nim występujące buntują się, nie chcą dalej grać swych ról. Miejscowi notable wysyłają do kina wiernego cenzora, który ma poskromić ten groteskowy protest.